Samenhang in veranderperspectieven
Samenwerken aan duurzaam en circulair bouwen is complex. Organisaties hebben vaak verschillende ideeën over doelen, verandering en ieders bijdrage. Dit kan de samenwerking vertragen. Deze interventie helpt partners van een samenwerking of project om elkaars perspectieven beter te begrijpen. Zo ontstaat meer wederzijds begrip. Ook geeft dit een basis voor een gezamenlijke visie op de toekomst en opschaling van de samenwerking.
De interventie is een reeks gesprekken en gezamenlijke sessies voor bouwprofessionals in een samenwerkingsverband. Het eerder ontwikkelde Ecosystem Pie Model (zie ook www.ecosystempie.com) vormt een belangrijke basis. Dit model brengt in beeld:
Stap 1 Partners worden geïnterviewd aan de hand van bovenstaande topics. Zij vertellen over hun rol, doelen en bijdrage aan de samenwerking. Ook vergelijken zij hun eigen perspectief met dat van anderen.
Stap 2 De interviewresultaten worden verwerkt in het Ecosystem Pie Model. Daarnaast worden de antwoorden gekoppeld aan vier manieren van kijken naar verandering:
Hierdoor worden overeenkomsten, verschillen en kansen voor dialoog zichtbaar.
Stap 3 De deelnemers bespreken de resultaten in een gezamenlijke sessie. Zij onderzoeken hoe verschillende perspectieven elkaar kunnen aanvullen en welke stappen nodig zijn voor verdere samenwerking.
Stap 4 Als vervolg kunnen deelnemers werken aan routes voor opschaling. Daarbij contrasteren zij de vier manieren van kijken naar verandering met wat er voor de opschaling nodig is, zodat zichtbaar wordt waar perspectieven aansluiten en waar ze schuren. Dit is gebaseerd op Hans Vermaak ( https://transitietijd.nl/bestuur-organisatie-en-sturing/hans-vermaak-transities-benaderen-vanuit-een) Daarbij kijken zij naar het benodigde netwerk, de volgorde van stappen en passende manieren om verandering te verspreiden en te verbinden.
In 2025 en 2026 is deze interventie toegepast binnen het netwerk van WP4 Kringloopintegratieplatform. Eind 2025 en begin 2026 zijn zes organisaties binnen WP4 Gebouwen geïnterviewd: Deze organisaties zijn gekozen vanwege hun verschillende, aanvullende rollen in de samenwerking. De resultaten zijn verwerkt in een visualisatie van het Ecosystem Pie Model gecombineerd met de 4 manieren van kijken naar verandering (zie afbeelding). Daarna zijn de uitkomsten in een gezamenlijke sessie besproken.
De interventie kan deelnemers helpen om elkaars bijdrage en visie op verandering beter te begrijpen en verschillen in perspectief zichtbaar te maken. De toepassing binnen WP4 liet echter ook zien dat dit inzicht niet automatisch tot verandering in de werkpraktijk leidt. Een gezamenlijker beeld of meer begrip is geen garantie dat een vervolgstap daadwerkelijk wordt gezet.
Daarvoor is naast openheid voor andere perspectieven ook bereidheid nodig om bestaande verhoudingen en werkwijzen ter discussie te stellen en waar nodig los te laten. Dat kan spannend zijn en lukt niet altijd. De methode biedt daarom vooral een basis om verschillen bespreekbaar te maken en te onderzoeken welke vervolgstappen mogelijk zijn.
Deze interventie kan samenwerking, leervermogen en wederzijds begrip in de bouwsector versterken. De methode maakt verschillen in perspectieven zichtbaar en bespreekbaar, zonder dat één perspectief de boventoon voert. Naast technische innovatie zijn leren, reflectie en dialoog belangrijk voor de transitie naar circulair bouwen. De aanpak vraagt om maatwerk, maar kan ook in andere samenwerkingsverbanden waardevol zijn.
Anna de Zeeuw (a.m.de.zeeuw@hva.nl)